دیابت یکی از شایعترین بیماریهای متابولیک در جهان است که به دلیل اختلال در تولید یا عملکرد انسولین ایجاد میشود.
انسولین هورمونی حیاتی است که به تنظیم قند خون کمک میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند منجر به افزایش غیرطبیعی قند خون و بروز عوارض جدی در بلندمدت شود.
شناخت انواع مختلف دیابت و تفاوتهای آنها، نقش مهمی در پیشگیری، تشخیص بهموقع و مدیریت صحیح بیماری دارد.
دیابت تنها به یک نوع محدود نمیشود، بلکه شامل چندین دسته اصلی و برخی انواع فرعی است که هر کدام علت، روند پیشرفت و روش درمان متفاوتی دارند.
در ادامه با دستهبندی استاندارد پزشکی انواع دیابت آشنا میشویم تا دید جامعتری نسبت به این بیماری و شیوههای کنترل آن به دست آوریم.
بهطور کلی چند نوع اصلی دیابت داریم، ولی چند نوع فرعی هم وجود داره. دستهبندی استاندارد پزشکی اینه:
۱:دیابت نوع ۱
بیماری خودایمنی
بدن انسولین تولید نمیکنه
معمولاً در کودکی یا جوانی شروع میشه (ولی در هر سنی ممکنه)
درمان: انسولین مادامالعمر
2: دیابت نوع ۲ (شایعترین – حدود ۹۰٪ موارد)
مقاومت به انسولین + کاهش تدریجی ترشح انسولین
بیشتر در بزرگسالان،
ولی الان در جوانان هم دیده میشه
مرتبط با اضافهوزن، کمتحرکی و ژنتیک
درمان: اصلاح سبک زندگی، داروهای خوراکی، گاهی انسولین
3:دیابت بارداری
در دوران بارداری ایجاد میشود
معمولاً بعد از زایمان برطرف میشود
ولی خطر ابتلا به نوع ۲ در آینده را بالا میبرد
4:دیابتهای خاص یا ثانویه
کمتر شایع هستند و علت مشخص دارند، مثل:
بیماریهای پانکراس
مصرف بعضی داروها (مثل کورتونها)
اختلالات هورمونی
انواع ژنتیکی نادر مثل MODY
یک دسته مهم دیگر:
⚠️ پیشدیابت
قند بالاتر از نرمال ولی هنوز دیابت کامل نیست
با کاهش وزن و ورزش قابل برگشت است