هانتاویروس گروهی از ویروسهاست که توسط جوندگان مخصوصاً موشها حمل میشود و از طریق ادرار، مدفوع،
بزاق و گرد و غبار آلوده به انسان منتقل میشود. این ویروس میتواند دو بیماری اصلی ایجاد کند:
سندرم ریوی هانتاویروس (HPS): درگیرکننده ریه، همراه با تنگی نفس شدید؛ خطرناک با مرگومیر بالا
تب خونریزیدهنده با سندرم کلیوی (HFRS) درگیرکننده کلیه، خونریزی و نارسایی کلیوی
این بیماریها نادر هستند اما میتوانند بسیار شدید
خطر هانتاویروس در ایران
در ایران شیوع این بیماری پایین است و موارد آن معمولاً تکگیر گزارش میشود.
با این حال خطر صفر نیست و افرادی که در تماس با محیطهای دارای موش هستند بیشتر در معرض ابتلا قرار میگیرند.
گروههای پرخطر در ایران:
– کشاورزان، دامداران، باغداران
– کارگران انبارها، سیلوها و مکانهای متروکه
– افرادی که خانههای قدیمی یا روستایی را تعمیر یا تمیز میکنند
– کارکنان محیطزیست و نیروهای تلهگذاری
– افرادی که محل زندگیشان آلودگی جوندگان دارد
شیوع این بیماری در ایران پایین است زیرا:
– کانونهای بزرگ و شناختهشده ندارد
– انتقال انسانبهانسان تقریباً رخ نمیدهد
– تماس مستقیم با جوندگان در زندگی شهری کمتر است
اما در مناطق روستایی، باغها و انبارها باید هشیار و محتاط بود.
راههای اصلی پیشگیری
برای کاهش خطر، باید از تماس با جوندگان و فضولات آنها جلوگیری کرد:
– جلوگیری از ورود موش به خانه و انبار
– بستن سوراخها و مسیر نفوذ
– نگهداری مواد غذایی در ظروف دربدار
– جمعآوری زباله و تمیز نگهداشتن محیط
– استفاده از ماسک و دستکش هنگام تمیز کردن مکانهای مشکوک
– خودداری از جارو کردن خشک فضولات (گرد و غبار آلوده ایجاد میشود)
– مرطوب کردن محل با مواد ضدعفونیکننده قبل از نظافت
– جلوگیری از تماس مستقیم با موش زنده یا مرده
علائم بیماری
علائم اولیه شبیه سرماخوردگی یا آنفلوآنزا است:
– تب
– سردرد
– بدندرد و خستگی شدید
– تهوع یا استفراغ
علائم خطرناکتر در مراحل بعد:
– تنگی نفس
– سرفه
– کاهش ادرار یا علائم نارسایی کلیه
– درد قفسه سینه
تنگی نفس مهمترین علامت هشداردهنده است و نیاز به مراجعه فوری
اقدامات فوری بعد از تماس با فضولات یا محیط آلوده
– از لمس چشم، دهان و بینی خودداری کنید
– بلافاصله دستها را با آب و صابون بشویید
– لباسهای آلوده را بشویید
– در صورت ایجاد علائم (بهویژه تب یا تنگی نفس) در روزهای بعد، سریع به پزشک مراجعه کنید
– در صورت امکان محیط را با ترکیب آب و مایع سفیدکننده (یک پیمانه سفیدکننده در ۱۰ پیمانه آب) ضدعفونی کنید
جمعبندی
هانتاویروس یک بیماری نادر اما بالقوه شدید است.
در ایران شیوع کم است، ولی برای افراد در تماس با جوندگان خطر واقعی وجود دارد.
پیشگیری از تماس با موش و فضولات آن مهمترین اقدام حفاظتی است.