نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد
به گفته دکتر محمدرضا مقدسی،عضو کمیته ملی پیشگیری ستاد مرکزی هماهنگی سازمانهای مردمنهاد کشور، سازمان بهزیستی نقش حاکمیتی و حمایتی کلیدی در پیشگیری از اعتیاد ایفا میکند. این نقش با تمرکز بر رویکردهای محلهمحور، مداخلههای هوشمند ملی، آموزش مهارتهای زندگی، حمایت از خانواده و تقویت جامعه صورت میپذیرد.
ارزیابی نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد با تمرکز بر رویکردهای محلهمحور و مداخلات ملی هوشمند، نیازمند بررسی جامع ابعاد مختلف فعالیتهای این سازمان است.
اعتیاد به مواد مخدر یکی از چالشهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی پیچیده در ایران و جهان محسوب میشود. پیشگیری از این پدیده، به عنوان اولین و موثرترین حلقه در زنجیره مقابله با اعتیاد، از اهمیت بالایی برخوردار است.
به گزارش میگنا رسانه اول سلامت روان و تاب آوری ایران سازمان بهزیستی کشور به عنوان یکی از نهادهای حاکمیتی و حمایتی کلیدی، نقش بسزایی در تدوین و اجرای برنامههای پیشگیرانه ایفا میکند. این سازمان با اتخاذ رویکردهای متنوع، از اقدامات محلهمحور و مبتنی بر جامعه تا طراحی و اجرای مداخلات ملی هوشمند، تلاش میکند تا با عوامل خطر اعتیاد مقابله کرده و جامعهای سالمتر را ترویج دهد.
این نوشتار به بررسی عمیق نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد، با تمرکز بر این دو رویکرد اساسی میپردازد.
به گفته دکتر محمدرضا مقدسی، معاونت علمی پژوهشی جمعیت همیاران سلامت روان ایران و عضو کمیته ملی پیشگیری ستاد مرکزی هماهنگی سازمانهای مردمنهاد کشور، سازمان بهزیستی نقش حاکمیتی و حمایتی کلیدی در پیشگیری از اعتیاد ایفا میکند. این نقش با تمرکز بر رویکردهای محلهمحور، مداخلههای هوشمند ملی، آموزش مهارتهای زندگی، حمایت از خانواده و تقویت جامعه صورت میپذیرد.
اعتیاد یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی در جامعه امروز است و پیامدهای آن تنها به فرد مصرفکننده محدود نمیشود. خانواده، محله، محیط کار، نظام آموزشی، اقتصاد، امنیت روانی جامعه و سرمایه اجتماعی همگی از گسترش اعتیاد تأثیر میپذیرند. به همین دلیل، پیشگیری از اعتیاد فقط یک اقدام درمانی یا انتظامی نیست؛ یک برنامه اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، حمایتی و مدیریتی است که باید در سطح ملی و محلی دنبال شود.
در ایران، سازمان بهزیستی یکی از نهادهای مهم در حوزه پیشگیری از اعتیاد و کاهش آسیبهای اجتماعی است. نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد از دو مسیر اصلی دنبال میشود: نقش حاکمیتی و نقش حمایتی. نقش حاکمیتی به سیاستگذاری، برنامهریزی، نظارت، صدور مجوز، استانداردسازی خدمات و هماهنگی بین دستگاهها مربوط است. نقش حمایتی نیز شامل آموزش، مشاوره، توانمندسازی خانوادهها، حمایت از گروههای در معرض خطر، اجرای برنامههای محلهمحور و استفاده از ظرفیت نهادهای مردمی است.
امروزه الگوی پیشگیری از اعتیاد تغییر کرده است. دیگر نمیتوان تنها با هشدار دادن، نصب پوستر یا برگزاری چند جلسه آموزشی انتظار داشت که جامعه در برابر اعتیاد مقاوم شود. پیشگیری مؤثر نیازمند شناخت عوامل خطر، تقویت عوامل محافظتکننده، مشارکت مردم، حضور فعال خانواده، آموزش مهارتهای زندگی، پایش مستمر دادهها و استفاده از فناوریهای نوین است. در چنین شرایطی، سازمان بهزیستی میتواند با ترکیب رویکردهای محلهمحور و مداخلههای هوشمند ملی، نقش کلیدی در کاهش گرایش به مصرف مواد ایفا کند.
اهمیت پیشگیری از اعتیاد در جامعه
پیشگیری از اعتیاد از درمان اعتیاد کمهزینهتر، انسانیتر و پایدارتر است. فردی که وارد چرخه مصرف مواد میشود، ممکن است با مشکلات جسمی، روانی، خانوادگی، شغلی و اجتماعی گسترده روبهرو شود. درمان اعتیاد نیز فرایندی زمانبر است و همیشه با خطر بازگشت همراه است. به همین دلیل، سیاستهای اجتماعی موفق بر پیشگیری زودهنگام تمرکز دارند.
پیشگیری از اعتیاد یعنی کاهش احتمال ورود افراد به مسیر مصرف مواد. این هدف از طریق آموزش، افزایش آگاهی، ارتقای مهارتهای فردی، کاهش فشارهای محیطی، تقویت حمایت خانوادگی، ایجاد فرصتهای سالم برای اوقات فراغت، شناسایی افراد در معرض خطر و ارائه خدمات مشاورهای بهموقع دنبال میشود.
در این میان، سازمان بهزیستی به دلیل ارتباط مستقیم با خانوادهها، کودکان، نوجوانان، زنان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، آسیبدیدگان اجتماعی و گروههای کمبرخوردار، جایگاه ویژهای دارد. این سازمان با جامعه هدف گستردهای در تماس است و میتواند پیشگیری از اعتیاد را از سطح خانواده تا سطح محله و از سطح محله تا سیاست ملی گسترش دهد.
نقش حاکمیتی سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد
نقش حاکمیتی سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد به معنای مدیریت کلان، تنظیمگری و ایجاد چارچوبهای اجرایی برای فعالیتهای پیشگیرانه است. این نقش شامل تدوین برنامههای ملی، تعیین استانداردهای خدمات، نظارت بر مراکز، ساماندهی فعالیت مؤسسههای غیردولتی، تولید محتوای آموزشی و هماهنگی با سایر دستگاههاست.
یکی از مهمترین ابعاد نقش حاکمیتی بهزیستی، برنامهریزی مبتنی بر شواهد است. برای پیشگیری مؤثر، ابتدا باید بدانیم چه گروههایی بیشتر در معرض خطر هستند، چه مناطقی آسیبپذیری بیشتری دارند، چه نوع مواد یا رفتارهای اعتیادی در حال افزایش است و کدام مداخلهها نتیجه بهتری دارند. سازمان بهزیستی با جمعآوری دادهها، تحلیل وضعیت اجتماعی و همکاری با مراکز علمی میتواند برنامههایی طراحی کند که بر پایه واقعیتهای جامعه باشد.
بعد دیگر نقش حاکمیتی، نظارت بر کیفیت خدمات است. در حوزه اعتیاد، مراکز مختلفی در زمینه پیشگیری، درمان، بازتوانی و کاهش آسیب فعالیت میکنند. اگر این خدمات بدون استاندارد و نظارت باشند، اثربخشی لازم را نخواهند داشت. سازمان بهزیستی با تدوین دستورالعملها، ارزیابی عملکرد مراکز و پیگیری کیفیت خدمات، میتواند از آسیبهای ناشی از مداخلههای غیرعلمی جلوگیری کند.
همچنین سازمان بهزیستی نقش مهمی در هماهنگی بین دستگاهی دارد. پیشگیری از اعتیاد فقط وظیفه یک سازمان نیست. آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، شهرداریها، نیروی انتظامی، رسانهها، دانشگاهها، سازمانهای مردمنهاد، مساجد، شوراهای محلی و خانوادهها همگی در این حوزه نقش دارند. بهزیستی میتواند با ایجاد شبکه همکاری، از موازیکاری جلوگیری کند و منابع موجود را به سمت هدف مشترک هدایت کند.
نقش حمایتی سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد
نقش حمایتی سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد بر خدمات مستقیم به مردم متمرکز است. بسیاری از افرادی که در معرض خطر اعتیاد قرار دارند، با مشکلاتی مانند فقر، بیکاری، تعارض خانوادگی، خشونت، طلاق، بیسرپرستی، افسردگی، اضطراب، ترک تحصیل یا نبود حمایت اجتماعی روبهرو هستند. اگر این مشکلات بهموقع شناسایی و مدیریت نشوند، احتمال گرایش به مصرف مواد افزایش مییابد.
بهزیستی با ارائه خدمات مشاورهای، مددکاری اجتماعی، حمایت روانی، آموزش مهارتهای زندگی و ارجاع به مراکز تخصصی، میتواند مسیر زندگی افراد آسیبپذیر را تغییر دهد. این خدمات زمانی اثرگذارتر میشوند که قبل از بروز بحران ارائه شوند. یعنی پیشگیری باید به جای واکنش دیرهنگام، بر شناسایی زودهنگام تمرکز کند.
خانواده یکی از اصلیترین محورهای حمایت بهزیستی است. خانواده سالم میتواند مهمترین عامل محافظتکننده در برابر اعتیاد باشد. ارتباط عاطفی مناسب، نظارت منطقی والدین، گفتوگوی مؤثر، آموزش مهارت نه گفتن، مدیریت هیجان و حل تعارض خانوادگی از عواملی هستند که احتمال مصرف مواد را کاهش میدهند. سازمان بهزیستی با آموزش والدین و ارائه مشاوره خانواده میتواند نقش پیشگیرانه خانواده را تقویت کند.
گروههای خاص نیز نیازمند حمایت ویژه هستند. کودکان کار، نوجوانان بازمانده از تحصیل، زنان سرپرست خانوار، افراد بیخانمان، خانوادههای دارای فرد مصرفکننده، افراد دارای اختلالات روانی و ساکنان مناطق کمبرخوردار بیشتر در معرض آسیب قرار دارند. برنامههای حمایتی بهزیستی برای این گروهها میتواند از ورود آنان به چرخه اعتیاد جلوگیری کند یا دستکم شدت آسیب را کاهش دهد.
رویکرد محلهمحور در پیشگیری از اعتیاد
یکی از مؤثرترین روشها در پیشگیری از اعتیاد، رویکرد محلهمحور است. در این رویکرد، محله فقط یک محدوده جغرافیایی نیست؛ یک بستر اجتماعی است که در آن خانوادهها، مدارس، کسبوکارها، گروههای مذهبی، مراکز فرهنگی، خانههای سلامت، شوراهای محلی و نهادهای مردمی حضور دارند. اگر این ظرفیتها فعال شوند، محله میتواند به یک سپر اجتماعی در برابر اعتیاد تبدیل شود.
رویکرد محلهمحور بر شناخت دقیق نیازهای هر منطقه استوار است. همه محلهها شرایط یکسانی ندارند. در یک محله ممکن است بیکاری جوانان عامل اصلی خطر باشد، در محله دیگر ترک تحصیل نوجوانان، در منطقهای دیگر دسترسی آسان به مواد، و در جای دیگر ضعف روابط خانوادگی یا نبود امکانات تفریحی سالم. بنابراین برنامه پیشگیری باید متناسب با شرایط همان محله طراحی شود.
سازمان بهزیستی در این مدل میتواند نقش تسهیلگر و پشتیبان را بر عهده بگیرد. این سازمان میتواند گروههای محلی را آموزش دهد، تسهیلگران اجتماعی تربیت کند، دادههای محلی را جمعآوری کند، خدمات مشاورهای ارائه دهد و مسیر ارتباط مردم با مراکز حمایتی را هموار سازد.
از مزیتهای مهم مداخله محلهمحور، افزایش مشارکت مردم است. وقتی مردم احساس کنند که پیشگیری از اعتیاد یک موضوع مربوط به زندگی روزمره خودشان است، همراهی بیشتری نشان میدهند. مشارکت والدین، معلمان، جوانان، کسبه، معتمدان محلی و داوطلبان اجتماعی باعث میشود پیامهای پیشگیرانه از حالت رسمی خارج شوند و در زندگی واقعی مردم جریان پیدا کنند.
آموزش مهارتهای زندگی؛ پایه پیشگیری پایدار
یکی از مهمترین فعالیتهای سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد، آموزش مهارتهای زندگی است. بسیاری از افراد به دلیل ناتوانی در مدیریت فشار روانی، ضعف اعتماد به نفس، نداشتن مهارت تصمیمگیری، ناتوانی در حل مسئله یا تأثیرپذیری از گروه همسالان به سمت مصرف مواد میروند. آموزش مهارتهای زندگی میتواند این آسیبپذیری را کاهش دهد.
مهارتهایی مانند خودآگاهی، همدلی، ارتباط مؤثر، کنترل خشم، مدیریت استرس، تفکر نقادانه، تصمیمگیری سالم، حل مسئله و توانایی نه گفتن، از مهمترین ابزارهای پیشگیری هستند. این مهارتها باید از کودکی آموزش داده شوند و در دوره نوجوانی تقویت شوند.
سازمان بهزیستی میتواند با همکاری مدارس، مراکز فرهنگی، پایگاههای اجتماعی و خانوادهها، آموزش مهارتهای زندگی را در سطح گسترده اجرا کند. آموزش زمانی موفق است که تکرارپذیر، کاربردی، متناسب با سن مخاطب و مبتنی بر مشارکت فعال باشد. سخنرانیهای طولانی معمولاً اثر کمی دارند، اما کارگاههای تعاملی، نمایش موقعیت، بازیهای آموزشی، مشاوره گروهی و تمرین عملی میتوانند رفتار افراد را تغییر دهند.
حمایت از خانواده در برابر اعتیاد
خانواده، خط مقدم پیشگیری از اعتیاد است. بسیاری از نشانههای خطر ابتدا در خانواده دیده میشوند: افت تحصیلی، تغییر ناگهانی رفتار، انزوا، پرخاشگری، دروغگویی، تغییر گروه دوستان، بیانگیزگی، مشکلات خواب یا کاهش ارتباط با والدین. اگر خانواده آموزش دیده باشد، میتواند این نشانهها را زودتر تشخیص دهد و به جای برخوردهای هیجانی، از کمک تخصصی استفاده کند.
سازمان بهزیستی با ارائه آموزشهای خانوادهمحور میتواند والدین را برای مواجهه با دوره نوجوانی آماده کند. نوجوانان در این دوره به استقلال، پذیرش اجتماعی و تجربههای تازه علاقه دارند. اگر خانواده فقط از کنترل سختگیرانه استفاده کند، احتمال فاصله عاطفی بیشتر میشود. اگر خانواده کاملاً رهاکننده باشد، نوجوان در برابر فشار همسالان آسیبپذیر میشود. بهترین الگو، ترکیب محبت، گفتوگو، نظارت منطقی و آموزش مسئولیتپذیری است.
مشاوره خانواده نیز نقش مهمی دارد. تعارضهای شدید خانوادگی، طلاق، خشونت خانگی، اعتیاد یکی از اعضا و مشکلات اقتصادی میتوانند خطر مصرف مواد را افزایش دهند. خدمات مددکاری و روانشناختی بهزیستی میتواند از تبدیل این بحرانها به آسیبهای عمیقتر جلوگیری کند.
سازمانهای مردمنهاد و ظرفیت اجتماعی پیشگیری
هیچ برنامه ملی پیشگیری از اعتیاد بدون مشارکت مردم موفق نخواهد شد. سازمانهای مردمنهاد، گروههای داوطلب، خیرین، انجمنهای محلی و فعالان اجتماعی میتوانند بازوی اجرایی قدرتمندی برای سازمان بهزیستی باشند. این گروهها به دلیل ارتباط نزدیک با مردم، شناخت بهتری از نیازهای محلی دارند و میتوانند اعتماد جامعه را جلب کنند.
سازمان بهزیستی از طریق صدور مجوز، آموزش، نظارت، حمایت مالی و تخصصی میتواند ظرفیت سازمانهای مردمنهاد را در حوزه پیشگیری تقویت کند. فعالیت این نهادها در آموزش خانواده، حمایت از کودکان در معرض خطر، برگزاری کارگاههای مهارتی، ایجاد گروههای همیار، اجرای برنامههای فرهنگی و کمک به بازگشت افراد آسیبدیده به جامعه اهمیت فراوان دارد.
البته حضور سازمانهای مردمنهاد باید همراه با استاندارد و ارزیابی باشد. مداخلههای غیرعلمی، هیجانی یا مقطعی میتوانند اثر کمی داشته باشند یا حتی موجب بیاعتمادی مردم شوند. بنابراین بهزیستی باید ضمن حمایت از مشارکت مردمی، کیفیت فعالیتها را نیز پایش کند.
مداخلات هوشمند ملی در پیشگیری از اعتیاد
در دنیای امروز، پیشگیری از اعتیاد بدون استفاده از فناوری و دادههای دقیق کامل نیست. مداخله هوشمند ملی یعنی طراحی برنامههایی که بر پایه اطلاعات واقعی، تحلیل علمی، دسترسی دیجیتال، پایش مستمر و هدفگذاری دقیق اجرا شوند. سازمان بهزیستی میتواند با استفاده از سامانههای اطلاعاتی، مشاوره آنلاین، خط تلفنی، اپلیکیشنهای آموزشی، کمپینهای دیجیتال و تحلیل دادههای اجتماعی، اثربخشی برنامههای پیشگیری را افزایش دهد.
یکی از مزیتهای مداخله هوشمند، شناسایی سریع مناطق و گروههای پرخطر است. اگر دادهها بهروز و قابل تحلیل باشند، تصمیمگیران میتوانند منابع را به جایی منتقل کنند که نیاز بیشتری وجود دارد. برای نمونه، اگر در یک منطقه روند ترک تحصیل، خشونت خانوادگی یا مصرف مواد در میان نوجوانان افزایش یابد، تیمهای تخصصی میتوانند زودتر وارد عمل شوند.
خدمات آنلاین نیز اهمیت زیادی دارد. برخی افراد به دلیل ترس از قضاوت اجتماعی یا نبود دسترسی محلی، برای دریافت مشاوره حضوری اقدام نمیکنند. سامانههای محرمانه مشاوره تلفنی و اینترنتی میتوانند این مانع را کاهش دهند. بهزیستی با توسعه خدمات غیرحضوری میتواند به خانوادهها، نوجوانان و افراد در معرض خطر کمک کند تا پیش از عمیق شدن بحران، راهنمایی تخصصی دریافت کنند.
فضای مجازی نیز هم فرصت است و هم تهدید. از یک سو، نوجوانان و جوانان ممکن است در معرض محتوای آسیبزا قرار گیرند. از سوی دیگر، همین فضا میتواند برای آموزش، آگاهیبخشی، ترویج سبک زندگی سالم و معرفی خدمات حمایتی استفاده شود. تولید محتوای کوتاه، جذاب، علمی و قابل اعتماد برای شبکههای اجتماعی یکی از ابزارهای مهم پیشگیری نوین است.
کاهش آسیب و پیوند آن با پیشگیری
در سیاستهای اجتماعی، کاهش آسیب مکمل پیشگیری است. کاهش آسیب به معنای پذیرش اعتیاد نیست؛ هدف آن کم کردن پیامدهای خطرناک برای فرد، خانواده و جامعه است. برخی افراد وارد چرخه مصرف شدهاند و تا رسیدن به درمان کامل، به حمایتهای فوری نیاز دارند. اگر این افراد رها شوند، خطر بیماری، بیخانمانی، جرم، خشونت و فروپاشی خانوادگی افزایش مییابد.
سازمان بهزیستی در کنار برنامههای پیشگیری اولیه، میتواند با خدمات کاهش آسیب، از گسترش آسیبهای ثانویه جلوگیری کند. مراکز مشاوره، مددکاری، ارجاع به درمان، حمایت اجتماعی و بازتوانی میتوانند مسیر بازگشت فرد به زندگی سالم را فراهم کنند. این خدمات زمانی مؤثرتر هستند که همراه با احترام، حفظ کرامت انسانی و نگاه غیرانگزننده ارائه شوند.
نگاه انگزننده به فرد مصرفکننده، یکی از موانع مهم درمان و بازگشت اجتماعی است. بسیاری از افراد به دلیل ترس از طرد شدن، کمک نمیگیرند. بهزیستی میتواند با فرهنگسازی عمومی، جامعه را به سمت حمایت مسئولانه هدایت کند.
چالشهای سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد
با وجود اهمیت نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد، این حوزه با چالشهایی روبهرو است. نخستین چالش، محدودیت منابع مالی و انسانی است. پیشگیری نیازمند استمرار است و برنامههای کوتاهمدت، اثر پایدار ندارند. اگر بودجه کافی، نیروی متخصص و زیرساخت مناسب وجود نداشته باشد، برنامهها پراکنده و کماثر خواهند شد.
چالش دوم، هماهنگی بین دستگاهی است. دستگاههای مختلف در حوزه اعتیاد مسئولیت دارند، اما گاهی نبود تقسیم کار روشن یا ضعف ارتباط میان نهادها باعث موازیکاری میشود. پیشگیری موفق نیازمند مدیریت یکپارچه، داده مشترک، هدف مشترک و ارزیابی منظم است.
چالش سوم، تغییر الگوی مصرف و ظهور مواد جدید است. بازار مواد مخدر و روانگردانها دائماً تغییر میکند. تبلیغات پنهان، باورهای غلط درباره بیخطر بودن برخی مواد و دسترسی آسانتر از گذشته، کار پیشگیری را دشوارتر کرده است. برنامههای آموزشی باید بهروز باشند و زبان نسل جدید را بفهمند.
چالش چهارم، ضعف سواد رسانهای و مهارتهای زندگی در بخشی از جامعه است. اگر نوجوانان نتوانند پیامهای فریبنده را تحلیل کنند یا در برابر فشار دوستان مقاومت داشته باشند، صرف آگاهی از خطرات مواد کافی نخواهد بود. بنابراین پیشگیری باید رفتاری و مهارتی باشد، نه فقط اطلاعاتی.
راهکارهای تقویت نقش بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد
برای افزایش اثربخشی نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد، چند راهکار کلیدی قابل طرح است.
نخست، تقویت برنامههای خانوادهمحور و مدرسهمحور است. خانواده و مدرسه بیشترین تأثیر را بر کودکان و نوجوانان دارند. هر برنامه ملی باید این دو محیط را جدی بگیرد.
دوم، توسعه پایگاههای اجتماعی محلهمحور است. هر محله باید نقشه آسیب، گروههای هدف، ظرفیتهای حمایتی و برنامه اختصاصی خود را داشته باشد. برنامه یکسان برای همه مناطق، نتیجه یکسان ایجاد نمیکند.
سوم، استفاده جدیتر از داده و فناوری است. سامانههای هوشمند، مشاوره آنلاین، پایش دادههای اجتماعی، آموزش دیجیتال و تحلیل روندها میتوانند تصمیمگیری را دقیقتر کنند.
چهارم، حمایت تخصصی از سازمانهای مردمنهاد است. مشارکت مردمی زمانی موفق میشود که همراه با آموزش، نظارت و پایداری مالی باشد.
پنجم، ارزیابی مستمر برنامههاست. هر برنامه پیشگیری باید شاخص داشته باشد: چه تعداد نفر آموزش دیدهاند، چه تغییری در نگرش ایجاد شده، چه میزان مهارت افزایش یافته، چه گروههایی پوشش داده شدهاند و کدام مداخله نتیجه بهتری داشته است.
جمعبندی نهایی وپایان سخن اینکه نقش سازمان بهزیستی در پیشگیری از اعتیاد، نقشی چندبعدی و راهبردی است. این سازمان هم در سطح حاکمیتی مسئول سیاستگذاری، نظارت، استانداردسازی و هماهنگی است و هم در سطح حمایتی با خانوادهها، محلات، گروههای آسیبپذیر و نهادهای مردمی ارتباط مستقیم دارد.
پیشگیری از اعتیاد زمانی موفق خواهد بود که از سطح شعار فراتر برود و به برنامهای پایدار، علمی، محلی، خانوادهمحور و هوشمند تبدیل شود. رویکردهای محلهمحور میتوانند مشارکت مردم را فعال کنند و مداخلههای هوشمند ملی میتوانند سرعت، دقت و دامنه اثرگذاری را افزایش دهند. ترکیب این دو مسیر، ظرفیت ارزشمندی برای کاهش گرایش به مصرف مواد و تقویت سلامت اجتماعی در کشور ایجاد میکند.
سازمان بهزیستی با تکیه بر آموزش مهارتهای زندگی، حمایت از خانواده، توانمندسازی محلات، همکاری با سازمانهای مردمنهاد، پایش دادهها و توسعه خدمات دیجیتال میتواند یکی از مؤثرترین نهادها در پیشگیری از اعتیاد باشد. آینده موفق در این حوزه وابسته به برنامهریزی بلندمدت، تأمین منابع پایدار، مشارکت اجتماعی و نگاه انسانی به افراد در معرض آسیب است.